Richardus Rufus Cornubiensis Rega Wood Stanford University National Endowment for the Humanities Encoded by The Richard Rufus of Cornwall Project Stanford, California X kilobytes Latin Classical Latin orthography [Tractatus III: BetaTractatus 1: E = Q290.7ra-va; N = N285.207rb-211va; P = P80.7vb-8rb; S = S2322.72ra-75ra; V = V4538.15ra-19rb; Z = S2322.130ra-132ra.Lectio prima]In hac redactione sunt lectiones sex; novem, in redactione longiori.

Necesse est nobis considerare add. primo quaestiones P [995a24 tc1].Aristot., Metaph. 3.1.995a25: "Necesse est nos ad quesitam scientiam aggredi primum de quibus dubitare" (AL 25.2: 41). Apud Averroem, In Metaph. 3.1: "Necesse est nobis considerare primo quaestiones" (Iunt. 1552, 8: 17v; Iunt. 1562, 8: 36v).

1 [1.Q1] Potest quaeri: si numerus est in rebus numeris P numerabilibus, numerabilibus (nûablib9 Z) ENZ, numeralibus (nu'alib9) PSV sicut numerus lapidum lapidum ESZ, lapidis (lapid') NPV in lapidibus, cum animae sint res numerabiles, ergo erit in animabus numerus hoc modo. Et praeter hoc numerus est in anima sicut add. est E actio in agente; ergo numerus est in anima secundum duplicem modum. Quis est ergo iste duplex modus?

Item, numerantur animae anima SZ , et per numerum numerat anima. Iste Ille E modus numerus NSVZ non est ille; ergo duobus modis est numerus in anima: uno modo sicut forma in materia et alio modo sicut actio in agente.

Et nota quod talis inquisitio maxime ducit dicit EP hominem ad cognoscendum numeri numerum P subiectum qui est accidens.

[Lectio secunda]

Dicamus nunc primo [996a18 tc3].Aristot., Metaph. 3.2.996a18: "Primum ergo de quibus in primis diximus" (AL 25.2: 43). Apud Averroem, In Metaph. 3.3: "Dicamus nunc primo de prima quaestione" (Iunt. 1552, 8: 19v; Iunt. 1562, 8: 40r).

1 [2.Q1] Videtur falsum Videtur falsum] Sed modo f. v. NSV dicere, cum dicat quod causa agens non est in scientia mathematica, nec finalis; non enim omne agens est movens. Unde quamvis causa movens non sit in ipsa, tamen cum P bene om. E potest causa agens esse, et sic finalis.

Ad hoc dicendum quod causa movens finalis ante movens P dupliciter accipitur, communiter et proprie. Sumendo causam causa P moventem proprie, non est omnis causa agens causa agens post movens E movens, et sic P 8ra negatur simpliciter esse movens in mathematicis. Si autem sumatur movens communiter, sic dicitur omne agens movens, sive sit aV 15vbgens in creando sive in faciendo aliquod opus cui proprie non debetur motus, et sic causa agens dicitur esse in rebus mathematicis, et finis talem causam consequens. Sed quia mathematicus, inquantum mathematicus, non considerat de causa agente et finali, et super suas s. lin. E demonstrationes E 7rb illas non exigit suas demonstrationes illas non exigit EP, i. s. d. non erigit NSVZ , haec igitur abnegantur esse in scientia mathematica. Et add. sed del. s P secundum istum iste (i e) E modum dicendi 'movens' est causa una praedictarum; secundum autem primum modum non est, sed species contenta sub causa agente.Cf. Buckfield, In Metaph.: "Cum etiam enim B in mathematica sint certissimae demonstrationes add. et O, similiter etiam est post intelligendum O intelligendum de de hoc om. O hoc quod om. C negat causam moventem et finalem add. esse C in mathematicis, quod uno modo est verum, alio modo non. Si enim intelligatur causa movens proprie, scilicet si C illa om. B quae agit per motum, sic non est in mathematicis causa movens, nec etiam om. C causa finalis propter quam movebat movit C tale movens. Si autem sumatur post communiter C communiter causa ante sumatur O movens ad causam agentem, sive per creationem sive per motum sive quocumque modo actionis, sic est in mathematicis causa movens et causa finalis propter quam fit sit C motus. Demonstrationes enim mathematicae propter aliquem ameC finem scientiae C fiunt. Aliter enim essent frustra" (Bologna 2344, fol. 270r; Cambridge, Gonville & Caius 367, fol. 176ra; Oxford, Balliol 241, fol. 10rb).  Cf. etiam Ps. Buckfield, Brevarium in Metaph.: "Similiter intelligendum est de hoc quod negat causam moventem et finalem in mathematicis, quia uno modo est vera, alio modo non. Quia si intelligatur causa movens proprie, scilicet illud quod agit per motum, sic non est [in] mathematicis causa movens nec etiam causa finalis propter quam movet motum W tale movens. … Si autem sumatur communiter causa movens ad causam agentem, sive sed W per creationem sive per motum sive quocumque modo actionis, sic si W in mathematicis est causa movens et causa finalis propter quam fit motus, quia demonstrationes mathematicae propter aliquem finem fiunt fiut W, quia aliter essent [frustra]" (Wellcome 3, fol. 76va).

[Lectio tertia]Lectio quarta in redactione longiori.

There is nothing corresponding to the Redactio longior third lecture in the Redactio brevior.

Et quidam fingunt fugiunt E, faciunt P [998a7 tc9].Aristot., Metaph. 3.2.998a7: "Sunt autem quidam qui dicunt" (AL 25.2: 48). Apud Averroem, In Metaph. 3.9 (998a7-8): "Et fingunt quidam quod ista quae dicuntur esse inter formas et sensibilia habent esse sed non sunt separata a sensibilibus" (Iunt. 1552, 8: 22v; Iunt. 1562, 8: 46v).

1 [4.Q1] Sed modo Sed modo om. E videtur quod Aristoteles mentiatur vel male arguat sic: genus non praedicatur de sua differentia per se, N 209rb per accidens tamen bene potest praedicari. Aut ergo intendit quod ens non praedicatur de sua differentia si habeat, nec per se, nec per accidens, et tunc mentitur; vel quod non praedicatur per se tantum, et tunc verum dicit sed non arguit lectio dubia E . Non enim sequitur, 'differentia sequitur defectus pergamenti E habet esse, ergo est ens', quia si esset ens per se loquendo add. ergo SVZ , esset substantia vel accidens; sed sequitur defectus pergamenti E neutrum est; ergo non est ens. Ergo haec ante Ergo SVZ propositio est falsa, 'differentia habet esse corr. ex: esset P ', sed est esse.

Item, haec propositio om. NSVZ est falsa, 'omnis differentia est unum numero'; differentia enim est compositio speciei, et species non est res una numero.

Dicamus igitur quod differentia inquantum talis est una unum NSVZ numero et est res una singularis numero. Species enim vere est unum per unitatem ultimae differentiae; omnis enim differentia est actus S 73va unus numero, et propter hoc si unum haberet differentiam, praedicaretur per se de ea. Et add. si P similiter de differentia entis, si haberet ens h. differentiam SVZ . Sed ens per se praedicatur de uno; ergo ens per se praedicaretur praedicatur P de sua differentia si aliquam haberet.

Item, si unum praedicaretur de sua differentia et de differentia entis, quod faceret si tales essent, istae vel forsan: illae (i e) E differentiae condividerent cum dividerent NSVZ unum et essent coaequevae sub uno, ergo essent species unius. Sed species nullius est differentia. Ergo neutra istarum add. nullius NSV, add. ullius Z esset differentia; ergo nec entis. Ista vel forsan: Illa (i a) E igitur duplici de causa non habebit ens differentiam.

[Lectio quarta]Lectio quinta in redactione longiori.

Et etiam perscrutandum [998b28 tc11].Aristot., Metaph. 3.3.998b28-29: "Amplius autem que sunt infra concepta cum differentiis" (AL 25.2: 49). Apud Averroem, In Metaph. 3.11: "Et etiam perscrutandum est de eis, quae sciuntur cum differentiis" (Iunt. 1552, 8: 24r; Iunt. 1562, 8: 49v).

1 [5.N1] Et om. E nota in hac parte cum dicit, 'erunt principia secundum hunc in – sunt] quod dicit NSVZ sermonem modum P infinita', quod differentiae sunt in – sunt] quod dicit NSVZ infinitae, quia non sunt notae apud nos.Cf. Averroes, In Metaph. 3.11: "et dicit: 'quoniam, si differentiae fuerint principia, erunt secundum hoc principia infinita'. Et potest intelligi quod non habebimus viam ad numerandum principia, et sic erunt ignota apud nos … Et forte posuit ea infinita, secundum quod est famosum scilicet; sermo enim eius in hoc loco est secundum probabilitatem hominum" (ed. Iunt. 1552, 8: 24r; Iunt. 1562, 8: 50r).

Principia autem oportet ut sint nota. Alio modo potest dici quod secundum famositatem dicit hoc et non secundum propriam aestimationem. Dicam Dico V, Dicto NSZ modo Dicam modo lectio dubia E, Dicamus ergo P quod iste vel potius: ille (i e) E sermo quem proponit sermo disputativus est. Unde non est verus in toto.Cf. Buckfield, In Metaph.: "De hoc autem quod dicit, differentias esse infinitas, intelligendum est quod om. CO quoad nos secundum Commentatorem, scilicet quod quia CO nos non habemus viam ad numerandum differentias differentiae C. Licet enim differentiae non possint possunt C numerari quoad nos, tamen non dubitamus eas om. B esse finitas corr. (s. lin.) in: infinitas B apud quoad C naturam, sicut ibi om. CO dicit. Vel forte dixit differentias esse infinitas quia hoc est famosum apud plures propter secundum O suam multitudinem respectu generis generum CO; cuiuslibet enim generis necessario sunt plures differentiae. Et 'sermo eius in hoc loco', sicut sicut dicit Commentator] secundum Commentatorem C dicit om. B Commentator, 'est et B secundum probabilitatem hominum haec autem id est C'. Adhuc tertio modo excusat ipsum Commentator add. dicens C, de quo aliquo C non est curandum quantum ad propositum" (Bologna 2344, fol. 271v; Cambridge, Gonville & Caius 367, fol. 179va; Oxford, Balliol 241, fol. 12va).

2 [5.N4] Nota etiam Nota etiam] Et nota NSVZ l quod genus se habet ad differentiam sicut materia ad formam, scilicet quod sicut materia prior est forma origine quadam, sic genus prius differentia. Forma autem prior materia om. EN nobilitate et natura add. quia ENV ; natura quia om. V ens in actu; sic est species prior genere.Cf. Buckfield, In Metaph.: "Et intelligendum quod species est post modo CO uno modo prior genere, alio alio modo non] quando genus prius specie C modo non e converso O. Genus enim om. B prius est om. C specie sicut a quo non convertitur subsistendi subsistnti ! C consequentia, et etiam sicut materia prior post est CO est forma. Species autem prior est genere nobilitate et actualitate, et etiam sicut forma prior est materia" (Bologna 2344, fol. 271v; Cambridge, Gonville & Caius 367, fol. 179vb; Oxford, Balliol 241, fol. 12vb).  Cf. etiam Ps. Buckfield, Breviarium in Metaph.: "Intelligendum est quod genus est prius specie sicut illud a quo non convertitur subsistendi consequentia, et etiam sicut materia prior est forma; sed species prior genere nobilitate et actualitate, et etiam sicut forma prior est materia" (Wellcome 3, fol. 77rb).

3 [5.N5] Et om. E nota quod haec multiplicitas prioritatis non est pure aequivoca, sed analoga. Unde est unus sensus prioritatis V 17va magis [verus verus SZ, om. ENPV ] quam alius alii NSVZ , et isto modo prioritatis est forma prior materia et differentia prior genere.

4 [5.Q1] Videtur Sed modo praem. NSVZ quod Aristoteles mentiatur cum dicit, 'si non fuerit aliud a particularibus, nihil erit intelligibile cum – intelligibile om. NSVZ '. Nonne add. enim E Deus intelligit ista sensibilia scibilia P ? Utique ergo sensibilia scibilia P, add. sunt SVZ S 73vb intelligibilia.

Item, quid impedit quod ab intellectu humano non sunt particularia intelligibilia?

Dicamus igitur om. E quod intelligibile dupliciter, primum et ultimum, et similiter sensibile. Primum intelligibile est obiectum extra quod non om. E in anima recipitur; omnis enim natura et ens est s. lin. P intelligibile primum, quia potest esse obiectum potens movere intellectum; potest etiam species obiecti extra recepta add. sed exp. et P in sensu dici intelligibile primum. Intelligibile autem ultimum dicitur idea in intellectu denudata ab omni materia situali vel corporali; sensibile autem est intelligibile primum, sed non est ultimum; et causa huius est quia sensibile, sive dicatur obiectum extra sive species obiecti add. sed exp. in P recepta in sensu, est forma materialis exigens corr. ( per sublineationem) ex: agens P materiam corpoream et situalem. Intelligibile autem primum est forma potens corr. (per sublineationem) ex: praesens P recipi in materia add. non NV situali.Cf. Rufus, Speculum animae 4: "Quid ergo tibi vis, Vir Dei? Quando cessabis? An non vides quod intelligibile dupliciter dicitur? Primum, scilicet remotum forinsecum; ultimum, proximum et immediate tangens ipsum intellectum recipientem – species, scilicet, ipsa abstracta ab omni situ et corporeitate et actu intelligibilis facta. Similiter distinguis ex a E parte sensibilis quia est sensibile dupliciter: om. E sensibile primum forinsecum remotum, et est sensibile ultimum proximum, scilicet species. Responde ergo et dic quod quia E omne sensibile, sive primum sive ultimum, est intelligibile primum, remotum et forinsecum. Nullum autem sensibile est intelligibile ultimum, ingrediens scilicet et immediate tangens; secundum quod huiusmodi add. hoc E ipsum intellectum non est intelligibile. Vis scire causam huius, Vir Dei? Quia omne sensibile, sive primum sive ultimum, situale est; et ipse sensus situalis [est]. Nam et corporis corpus E organici actus et perfectio et forma materialis; intelligibile autem ultimum, forma et species, est abstracta ab omni situ et corporeitate. Unde est abstracta super ? E omnem abstractionem sensibilis. Dic ergo quod sensibile et intelligibile ultimum distinguunt sensum et intellectum" (Q312.109va).

5 [5.N6] Et om. E nota secundum ipsum quod omnia particularia sunt corruptibilia, quia intelligit quod omnia habent naturam qua possunt non esse non esse] esse et non esse N, esse SVZ . Unde omnia om. NSVZ sunt s. lin. P corruptibilia corr. ex: incorruptibilia E in suis naturis, licet incorruptibilia per voluntatem Primi.Cf. Buckfield, In Metaph.: "Super quod est post notandum O notandum quod vult omnia particularia esse corruptibilia, et forte intelligit intellexit C hoc quod vult Plato ratio C quod de suis naturis sunt possibilia ad non esse, licet quaedam voluntate Primi prius C sint possunt B incorruptibilia" (Bologna 2344, fol. 272r; Cambridge, Gonville & Caius 367, fol. 180ra; Oxford, Balliol 241, fol. 13ra).

Quod autem dicit quod omnia lectio dubia P particularia sunt sensibilia, intelligit rep. E quod quaelibet substantia incorporea separata lectio dubia P est una species non habens plus quam unum individuum, P 8rb et huic N 209vb consentit corr. ex: consentis P Averroes super III De anima.Averroes, In DAn 3.5, ed. F. Crawford, CCAA 6.1: 403.

Et hoc intendit, quia forma exsistens secundum ipsum universale, habens plura individua sub se in corr. P , non est nisi species rerum corruptibilium. Et forte illud non est verum; non enim sunt ista supracaelestia quaelibet species.

6 [5.N7] Item,Loco "Item – particularia" legitur in SZ "Et nota quod universale esse aliud quam particularia, hoc non est universaliter verum, licet sit verum in aliquibus; non est enim verum in universalibus rerum artificialibus"; paucis mutatis etiam in NV.

notaCf. Aristot., Metaph. 3.4.999b17.

quod non est verum in artificialibus, licet sit verum in naturalibus, quod universale sit aliud quam particularia;Cf. Averroes, In Metaph. 3.12: "Deinde dicit: 'Si igitur aliquis finxerit hoc' etc., id est, et si aliquis posuerit ipsum esse existens extra animam, ita quod substantia sit existens per se, contingent ei impossibilia. Non enim potest ponere omnia universalia esse talia, sed quædam. Et innuit exceptionem universalium rerum artificialium et universalium accidentium, quæ nullus potest ponere substantias abstractas. Hoc enim non potest dici nisi in substantiis rerum naturalium; nullus enim potest dicere domum esse universalem existentem extra animam artificis aliam a domibus particularibus, et literam universalem esse aliam a literis particularibus" (ed. Iunt. 1552, 8: 25r; Iunt. 1562, 8: 52r-52v).

domus enim universale non est aliud quam add. domus SVZ particulare particulares NSVZ .Cf. Buckfield, In Metaph.: "Consequenter cum dicit, 'Si igitur finxerit senserit C, finxerint O', disputat disponit O ad oppositum, et et dat] dans (post unam C) CO dat unam rationem, et est: Si ponatur aliud post universale CO universale a particularibus partibus C per se exsistens extra animam, manifestum est quod hoc non potest poni in omni universali; in quibusdam quibus B enim, ut in artificialibus artibus C, et et – particularibus om. B etiam in universalibus libro C accidentium artificium C, ut dicit Commentator, manifestum est quod non est universale hoc modo aliud a particularibus. Domus enim universalis non est aliquid aliud B exsistens extra animam artificis aliud a domibus particularibus. Cum igitur in quibusdam sic est om. C, verisimile est om. B quod universale nunquam sit est C aliud a particularibus" (Bologna 2344, fol. 272r; Cambridge, Gonville & Caius 367, fol. 180ra-180rb; Oxford, Balliol 241, fol. 13ra).  Cf. etiam Ps. Buckfield, Breviarium in Metaph.: "[U]]niversale nec est idem quod singulare nec est aliud ab ipsis singularibus particularibus extra praeter ea et extra animam, sed est in ipsis particularibus. ... Secunda pars sic probatur: Si ponatur universale a particularibus aliud per se exsistens extra animam, manifestum quod hoc non potest poni in omni universali, quia in quibusdam, ut in artificialibus artificibus W et etiam in universalibus accidentium, sicut dicit Commentator, manifestum est quod non est universale universaliter W hoc modo aliud a particularibus, quia domus universalis non est aliud exsistens extra animam artificis ab domibus hominibus W particularibus participibus W. Cum igitur in quibusdam sic est, verisimile est quod universale nunquam sit aliud a particularibus praeter ea et extra animam" (Wellcome 3, fol. 77va).

[Lectio quinta]Lectio sexta in redactione longiori.

Et cum hoc perscrutandum [999b20 tc13].Aristot., Metaph. 3.4.999b20: "Ad hec autem utrum" (AL 25.2: 51). Apud Averroem, In Metaph. 3.3: "Et cum hoc perscrutandum" (Iunt. 1552, 8: 25r; Iunt. 1562, 8: 52v).

1 [6.N1] Nota quod ista propositio Nota – propositio] Quod autem non sit una forma patet NSVZ , 'Quorum substantia s ?P est una, ipsa sunt unum', est probabilis; non tamen corr. (s. lin.) ex: causa P [est est NV, om. EPSZ ] per se nota.

Et si quis dicat quod add. omnes NSVZ hS 74raomines sunt unum, quia rep. sed corr. P unus homo, dicendum quod hoc argumentum non ostendit hoc, sed ipsos esse unam naturam, et hoc falsum est.Haec nota longior est apud redactionem longiorem.

[Lectio sexta]Lectio octava in redactione longiori.

Et istam quaestionem consequitur [1001b26 tc17].Aristot., Metaph. 3.5.1001b26: "Horum autem habita est dubitatio" (AL 25.2: 56). Apud Averroem, In Metaph. 3.17: "Et istam quaestionem consequitur alia difficilis" (Iunt. 1552, 8: 28v; Iunt. 1562, 8: 60r).

1 [8.N1] Nota quod sermo in hac parte disputativus est et peccat ex multiplicitate huius nominis 'corpus'; sumit corr. (mg.) ex: sunt P enim in ista ratione 'corpus' quasi univocum et corpus corr. (s. lin.) ex: quasi P mathematicum et naturale.Cf. Buckfield, In Metaph.: "Et est veritas huius huiusmodi O quaestionis quod praedictae res mathematicae non sunt substantiae entium, nec valent rationes ad in CO oppositum. … Secundo Secundo – tamen om. B, Secundo – naturale om. O et peccat in hoc [quod] utitur corpore univoce, cum tamen sit aequivocum ad corpus mathematicum et naturale" (Bologna 2344, fol. 274r; Cambridge, Gonville & Caius 367, fol. 182va; Oxford, Balliol 241, fol. 14va).

2 [8.Q1] Item Sed modo NSVZ , videtur quod haec consequentia nulla sit, quod si possibile est ut corpus non habeat figuram, possibile est ut non habeat quod – divisionem om. NSVZ dimensionem vel divisionem dimensionem vel divisionem] div. dim. P . Elementa enim non habent figuram secundum se, et potest ab unoquoque add. figura SVZ auferri quam habet, et tamen cum P habet corpus et patitur divisionem. Unde dicit falsum propter duo: tum quia dicit [quod quod NSVZ, om. EP ] nullum lectio dubia E corpus sine figura figuram E ; tum quia dicit corpus non figuratum non pati divisionem.

Dicamus igitur quod elementum lectio dubia P, add. non EP habet figuram in communi V 19ra et [ei ei NSVZ, om. EP est est SZ, om. ENPV ] necessaria om. E talis figura, ex quo est ens actu, non tamen haec vel illa. Dimensiones [enim enim NSVZ, om. EP ] non non PSZ, om. ENV terminatae corr. ex: creatae P solum potentia sunt et non sunt in aliquo actu. Et ideo oportet corr. (s. lin.) ex: apparet P ut dimensiones dimensiones – actu in imo folio E terminatae creatae P sint in quolibet ente in dimensiones – actu in imo folio E actu add. necesse est ergo ut quodlibet corpus habeat figuram – dico, ens in actu NSVZ . E 7va

3 [8.N2] Nota etiam Nota etiam] Et nota NSVZ quod non corrumpuntur linea, punctus, linea – generantur] etc. NSVZ superficies in corr. P , neque generantur linea – generantur] etc. NSVZ proprie loquendo, extendendo tamen om. E nomen 'generationis' et 'corruptionis', generantur et corrumpuntur. Et propter hoc dicit quod nihil est compositum cui non accidat accidit (accit P) NP corruptio, [extenso nomine 'corruptionis' extenso nomine corruptionis SZ, om. ENPV ]. Et ideo cum linea et superficies composita sint sunt ENP , in istis istis SZ, aliis ENPV possibile possibilis NV est corruptio, extenso nomine corruptionis; et ideo iterum NSVZ res quae dividuntur non sunt sine generatione et corruptione. Unde omne compositum communiter loquendo possibile est ut om. P corrumpatur; similiter [divisibile divisibile NSVZ, om. EP ] Cf. Buckfield, In Metaph.: "Tertio, ut om. B ibi, 'Corpora enim autem B continua', docet quomodo quaestionem C habet intelligi minor, intendens quod licet praedictae res mathematicae non sint sunt B generabiles et corruptibiles proprie, sunt tamen generabiles et corruptibiles aliquo modo add. scilicet O extendendo nomina, et hoc huius C quia huiusmodi huius C res mathematicae apud continuationem ? B suam aduniantur et componuntur, apud autem a C discretionem dividuntur. Cum igitur ergo C omnis compositio om. B sit generatio aliquo modo, et omnis divisio corruptio, erunt aliquo modo generabilia et corruptibilia, sed non add. in B proprie. Et hoc quia propria om. B generatio est ex contrario, et propria corruptio corrumpitur C in contrarium, sed in mathematicis non est huiusmodi huius C generatio aut et C corruptio. Linea enim non generatur ex non om. C lineis, nec neque CO corrumpitur in non lineas lineis C, et similiter de aliis" (Bologna 2344, fol. 274r; Cambridge, Gonville & Caius 367, fol. 182rb-182va; Oxford, Balliol 241, fol. 14va).

Et ideo corr. ex: illud ? P quidam negant caelum esse divisibile et compositum add. est tamen divisibile divisione quantitativa et in potentia et non divisione actuali, et est compositum SZ ex materia et forma – materia, dico, non transmutante de forma in formam; et ideo non est corruptibile. Alio modo dicendum quod omne sequitur defectus pergamenti E causatum quantum est de sua natura add. propria SVZ est corruptibile. Quaedam N 211rb tamen de voluntate de voluntate] secundum voluntatem NSVZ Primi sunt incorruptibilia. Et huic consonat Augustinus in libro De fide corr. ex: fine P ad Petrum, quod ideo causata deficere possunt, quia ex nihilo facta sunt.Fulgentius Ruspensis, De fide ad Petrum seu de regula fidei 3.25: "Ideo quippe naturae a Deo factae proficere possunt, quia esse coeperunt; ideo deficere, quia ex nihilo factae sunt" (CCL 91A: 727; cf. PL 40: 761; PL 65: 683).