Richardus Rufus Cornubiensis Rega Wood Stanford University National Endowment for the Humanities Encoded by The Richard Rufus of Cornwall Project Stanford, California X kilobytes Latin Classical Latin orthography Metaphysica 2*

(alpha meizon)

*Bolded Text Quoted by Richard Rufus

[987a6] B 264v I 12ra M 5rb N 269rb 1. Quidam om. BIN posuerunt add. (sub lin. (in ima columna)) autem quidam B, add. etiam M principium M 5va cuiuslibet speciei rei M corporum B 265r unum quasi I 12rb| species rep. M materiae. Quidam autem posuerunt add. species in B istam | causam et coniunxerunt illud ex quo add. movens M fit motus. Et | quidam posuerunt ista duo, et quidam unum. Et om. N deinde de B, dicitur M in Et – album om. I Graeca Graeco B Et – album om. I album add. etc. M . |

[987a10] 2. Usque ad tempus Italorum Italiorum MN et locuti sunt om. N | de istis alii modicum. Sed, sicut dixi, qui quidam B ponunt causas add. vel N duas add. et N | diversificantur diversantur IN in alia causa; quidam enim dicunt post ipsam M ipsam esse unam, | et quidam duas, scilicet illud ex quo fit motus. In Graeco In Graeco album om. I album add. etc. M .

[987a13] I 12va M 5vb 3. Pythagorici autem enim R dixerunt duo | principia esse secundum hunc habet N modum, et est post illud M illud quod [15] declaratum fuit eis. Et est proprium eis ante proprium M, eius I, om. N dicere om. N finem | et unum et om. N infinitum. Et non sunt om. N assueti | appellare aliud ante appellare I naturam. Verbi gratia, ignem igne M et om. M terram et om. B similia. Sed ipsum | infinitum add. sed exp. est M et s. lin. M idem est add. in M substantia, et om. B ex istis ea om. B quae ponunt et numerant narrant I . In Graeco album In Graeco album om. I . |

[987a20] I 12vb N 269va 4. Et usi sunt consideratione valde simplici in definiendo manifestum et primum ens per definitionem quam dixerunt. M 6ra| Et hoc est quod quia B aestimabant existimaverunt I, exstimabant N esse substantiam rei, | sicut ut B homo aestimat existimat I, extimat N quod duplum et dualitas est sunt M idem, [25] quia duplum est prius ante est I dualitate. Sed | non secundum modum secundum quem aliquid om. M est duplum est om. B duo. Si igitur non fuerit ita, | unum unde N erit multum. Et hoc est quod quia B accidit illis. Et inveniuntur innuunt N | de priori inferiori B et posteriori alia aliqua M talia. |

[987a29] I 13ra 5. Et post hoc quod om. R dictum fuit de M 6rb modis modo B philosophiae [30] inventa fuit philosophia Platonis et sequebatur illos in multitudine. | In unitatibus unitate R autem erat secundum opinionem Italorum Italiorum N . | Et Quia M primus qui primus qui] prima quae B contingit post Democritum fuit | opinio Herculeorum, scilicet quod scilicet quod] sed quia M omnia entia sunt semper in fluxu | et quod nulla est in eis ipsis B scientia ante est M . Istas igitur ergo M opiniones [b1] secundum hoc accipimus accepimus BI in postremo. Socrates autem voco M locutus fuit in add. post B moralibus | et nihil ubi M dixit dicit N de natura de natura] naturam B universali usque(?) M, unitatibus(?) N, om. I . In Graeco album In Graeco album om. I .

[987b4] I 13rb M 6va N 269vb 6. Et hoc fuit dictum, quia fuit [5] acceptum quod esse istius illius I fuit ad modum esse om. M aliarum rerum add. sed exp. non M , et in sensibilibus non est aliquid fixum, | neque etiam possibile est ante possibile I, om. N ut sensibilia habeant habent B | aliquem terminum post communem M communem, cum semper sint in transmutatione. Et | vocavit illa om. B quae sunt entium essentiae eadem IN formas formis I, forma in N . Omnia autem sensibilia | dicuntur per ista et propter ea. Et Etiam B, om. I multa [10] univoca sunt communia s. lin. post specie B in specie. Sed ipse om. I addidit aequivocationem. Pythagorici vero secundum similitudinem dixerunt quod quna ! M entia sunt unum; Plato vero exp. M, om. N addidit | aequivocationem. Communicatio vero exp. M aut s. lin. B similitudo consimilitudo M, add. vero N quae est inter species quae – species om. B dimiserunt | perscrutationem universalem de eis, et non contradixerunt nisi in sensibilibus [15] et in speciebus mathematicis, quae dicuntur dicunt BI esse | media inter sensibilia. Sensibilia autem quaedam sunt om. B semper non | mobilia. Species autem sunt ea quae inveniuntur moventur B ad multa, I 13va et om. M | species est autem M illud id N quod invenitur cuilibet. Et species autem etiam IN est causa aliarum rerum.

[987b21] I 13vb M 7ra N 270ra 7. Et quae quem N sunt ex illis secundum communicationem add. omnino M | in uno sunt species. Qui autem dixit om. R quod unum est add. et est M substantia, | et nihil aliud est ens add. nisi B quod dicatur dicat M, dicitur N esse unum, dixit sermonem propinquum sermoni | Pythagoricorum, scilicet quod numeri non B sunt causae esse B [25] substantiae aliarum rerum; ista ita N enim est opinio illorum eorum M .

[987b25] I 14ra M 7rb 8. Et quidam posuerunt loco infiniti duo sicut unitatem. | Et quidam posuerunt loco – posuerunt om. (hom.) B infinitum ex magno et parvo, et hoc est | proprium. Et quidam posuerunt numerum ex et N sensibilibus. Et quidam | dixerunt quod istae res sunt numeri unum IN , et non ponunt posuerunt B mathematica | inter ista. Qui autem posuerunt unum corr. ex: numerum M et [30] numeros add. ver N alia a rebus et non add. etiam M B 265v sicut fecerunt | Pythagorici venerunt ad species per s. lin. M, om. N | perscrutationes de definitionibus. Et non habuerunt add. (s. lin.) principia N antiqui artem de definitionibus de definitionibus ante artem B, definitionis I, dispositionis N . | Qui autem fecit naturam aliam dualem secundam (ant. aliam I) BIN , quia | numeri sunt alii a principiis, generantur generatur N ex eis generatione naturali, sicut res om. N generatur generantur M [988a1] a suo exemplari. Quae autem accidunt accedunt BN, add. ei I sunt e converso contrario I . | Dicere igitur autem M quod quia I ista isti BN sunt ex materia currit cur N, lac. B recte. In Graeco In Graeco album om. I album add. etc. M .

[988a2] I 14va M 7va N 270rb 9. Et species diversatur diversificantur B, diversantur I, diversificatur M in hoc quod est unum et facit mulM 7vbtitudinem, et [5] similiter masculus ex quo fit multitudo. Ista igitur sunt exempla et similia corr. ex: similiarum M principiorum quae qui M illi dicebant. Plato | autem definit definivit N ea secundum hunc post modum M modum in suo post libro B libro de quaestionibus. Et Quod R | manifestum est ex illo isto N, illa R quod dixit quod dixit s. lin. B quod ipse ille B non utebatur nisi duabus causis, scilicet [10] quiditate rei et ea quae est post materiam N, om. B secundum materiam numerum I ; species enim sunt | causae s. lin. B quiditatis aliarum rerum. Species vero enim I sunt unum add. sed exp. n M et illud quod est materia subiecta in qua sunt species. Et quaedam dicuntur esse in ex B specie; quiditas enim dualitatis corr. ex: dualitas M est | magnum et parvum. Et etiam dedit quod causa in bono bonum B et laudabili sunt [15] elementa elementorum B , unumquodque eorum ceteris, et sunt ea eadem N de quibus diximus quod | perscrutatio cecidit recedit N in principiis.

[988b17] I 14vb M 8ra N 270va 10. Et videtur quod omnes isti add. sed exp. i M testantur nobis, quia | non possunt possit M addere aliam causam. Et cum hoc manifestum est ante manifestum M, om. B quod perscrutatio cadit de principiis, aut secundum omnes istos modos aut secundum quosdam.

[988b20] I 15ra 11. Quomodo autem locutus fuit unusquisque eorum in eis M 8rb et quomodo dubitandum est per dubitationes possibiles in principiis intendendum est post. Et omnes ponentes toti eandem | naturam naturam quasi] materiam vel quod M quasi et B materiam add. unam M et ponentes eam autem B corporalem post habentem B habentem magnitudinem | manifestum est quod errant modis erroris, quia non posuerunt nisi add. elementum ( add. sed exp. i) vel M [25] elementa corporum tantum om. M , non corporum corpora N autem non. Et om. I volunt voluerunt IN loqui de causis generationis et corruptionis, et locuti fuerunt etiam om. B de aliis rebus naturaliter. Sed | abstulerunt causam motus et etiam non no ! M posuerunt substantiae post causam N causam | omnino, neque in N fuerunt locuti de quiditate illius add. etc. M .

[988b29] I 15rb M 8va 12. Et cum hoc dicunt hoc dicunt] autem B facile quod [30] corpora simplicia sunt principium, quia non fuerunt sustentati apud | perscrutationem corr. (s. lin.) in: perservationem(?) N eorum de generatione eorum ex invicem praeter terram, scilicet | ignis et aqua et aer, nisi nec M super hoc quod | quaedam quidam M generantur a ex M quibusdam secundum congregationem aut add. secundum IN segregationem disgregationem M . Et ista fuit sunt M dispositio distinctio N eorum eo B in primo; in om. M postremo autem diversantur diversificantur B, diversatur N magna diversitate. |

[988b35] I 15va M 8vb N 270vb 13. Opinio vero autem B quae magis maxime B consequitur sequitur B ordinem add. elementum M est quod quae B, quemadmodum I fiunt fuerint I, fuerit M [989a1] ex prima mixtione, et hoc est om. M de minimis corporibus. Et ideo omnes dicentes quod principium est ignis concedunt hoc, et secundum hunc modum | concedit unusquisque eorum quod definitio elementi est ista, scilicet quod est illud id M, add. quod N de corporibus [5] cuius ordo est ultimus add. etc. M .

[989a5] I 15vb M 9ra 14. Dicentes autem elementum esse om. B unum et quod est om. M terra | videntur add. etiam M dicere hoc propter magnitudinem mg. M partium. Quoniam unusquisque eorum dicit unumquodque eorum, quidam igitur dicit ignem, et quidam aquam, et quidam aerem, et non | dicunt quod ex terra fit aliquid, sicut dicebant multi homines quod omnia sunt [10] terra add. tantum I . Et Hesiodus Assyodus M, Assiadus N dixit dicit B quod terra est s. lin. N primum B 266r | principium corporum, et add. hoc M opinabatur quod hoc esset famosum. Et secundum hoc nullus eorum qui dixerunt definierunt N ignem tantum terram B et eorum | qui posuerunt quod aer est densior corr. ex: diensior B igne et [15] subtilior aqua recte dixit dicit M, ante recte I . Si igitur illud ante igitur M, id N cuius generatio est prima est | postremum in esse add. etiam M naturaliter – et totum coctum B, detectum I, certum N et disM 9rbtinctum, generatio eius corr. (s. lin.) ex: cuius M est | postrema – tunc om. B dicens quod aqua est ante | aerem et terra ante aquam add. et B dixit e converso add. etc. M .

[989a18] I 16ra N 271ra 15. Sunt Sint IN, Tunc M igitur ea quae dicentur dicuntur B, diceuntur ! I, dentur M | ponentibus eandem causam add. quaesitam M quae fit sit N ante fit ante lac. B isti sermones dicti. Et per istam viam eamus ante per M [20] cum ponentibus eam plures una, sicut add. est N Empedocles add. idem M ; dicit dixit M enim add. dixit M M 9va| quod quattuor N corpora naturalia materialia IN sunt quattuor. Contingent Contingunt B, Contingeret M enim ei post ista I ista eadem | et om. I alia propria contingentia necessario. Et I 16rb iam locuti fuimus sumus B, add. in eis M de rebus quae videntur alterari ad invicem, cum non remaneant in eadem dispositione semper, sicut ignis et terra et om. I ipsum corpus. Et iam locuti fuimus add. et I in eis in naturalibus [25] et in causa mobilium de ponente de ponente] deponerit B unam causam aut duas. Et non recte dixit, neque etiam bene dixit qui abstulit alterationem universaliter. Contingit enim dicentibus hoc ut | ex calido non fiat frigidum, neque ex frigido add. fiat B calidum; | idem enim non recipit contraria. Quapropter corr. (s. lin.) ex: Qua M natura generata post universalis B, generari post universalis N universalis debet esse una, [30] aut ignis aut aqua aquae I , quod nullus intellectus N dicit dixit I .

[989a30] I 16va M 9vb 16. Anaxagoras vero om. N , qui videbat dicit B, dicebat I, viderat N elementa | esse post duo B duo, opinabatur hoc proprie de sermone | quoniam quem I, quam N ipse non intellexit, et N 271rb consequebatur corr. (s. lin.) ex: sequebatur M quasdam quasdam sophisticationes] quadam sophisticatione M sophisticationes sophistificationes ! B quae | induxerunt eum post hoc M ad hoc. Et turpe est ut faciat faciant M ens in aliqua dispositione, | et ut B sermo de eo add. quod N fit sit IN e contrario converso BI ; M 10ra omnia enim om. BN sunt admixta cum om. B principio principiis M . Quapropter [989b1] necesse est ut primo prima B sint non sint non] vel non sunt M admixta. Et admixtio rerum non est propter parvitatem. Et om. M cum hoc hae B, om. M passiones et accidentia separantur separant N a substantiis subiectis B, scientiis M ; | admixtio enim et separatio add. eorum quae N sunt fiunt B simul om. M . Et qui add. eorum I diligit [5] consequi verum in eo quod dicit sit dicens I , verum apparet in suis | sermonibus apparet – sermonibus] in sermonibus suis apparet etc. M .

[989b6] I 16vb M 10rb 17. Quoniam autem in fundamento add. naturae I non est aliquid distinctum disiunctum B , | manifestum est quod quia I non vere dicitur mg. M in illa in illa om. N substantia quod est alicuius dispositionis, | dico add. enim M neque albae neque nigrae neque | alterius coloris, sed sine colore necessario. Et om. B in eo est negatio [10] omnium post istorum IN istorum colorum, et similiter est sine aliqua mixtione, et similiter non erit I 17ra| in eo in eo ante non M aliquid aliquod BN consimilium partium. Et non aestimatur existimatur I, extimatur N, est iniuria R habere qualitatem | et aut IN quantitatem aut aliud omnino aliud omnino trp. M, add. sed exp. i M , quoniam illud quod dicitur | de aliquo particularium particularum N , illa sunt species illius – quod est impossibile add. album BN . |

[989b14] I 17rb M 10va N 271va 18. Omnia add. autem IM sunt admixta, et ut M responsio rursus I, Anaxagoras M dicit, [15] "omnia quidem qui N praeter intellectum"; | purus enim est post non M , non mixtus. Et in istis rebus contingit dici dicere B, dicit M quoad ergo quod ad M | principia principium M quandoque esse unum et simplex simpliciter I , sicut | posuimus ipsum esse indeterminatum antequam terminetur determinetur I alio modo. | Qui add. igitur I dixit alium sermonem aut vel M [20] consimilem non nec M recte dixit dicit ante recte M , et praecipue illi quos add. sed exp. i M diximus. Sed isti sermones non conveniunt nisi in generatione et corruptione et motu tantum ante et B , | et ista perscrutatio de substantia et ex M principiis et causis sufficit. | Et qui ponit suam post considerationem M considerationem in de M omni ente dicit, [25] dicit Entium] dicentium B "Entium Aeternum M quaedam quidam BM sunt om. I M 10vb sensibilia, et om. I quaedam add. sunt M insensibilia." | Et om. B B 266v manifestum est quod quidem I, om. N secundum hunc modum quem om. B posuerunt posuerut ! M in utroque genere. Et ideo si aliquis voluerit experimentari hoc quod dixerunt, utrum recte om. B dixerunt aut non, poterit potuerunt M hoc facere add. et N ex perscrutatione quam diximus modo quam diximus modo] hoc m. quo d. B . |

[989b29] I 17va M 11ra 19. Qui add. vero BIM vocantur Pythagorici utuntur [30] principiis et elementis modo diverso ab eo quo qui M utuntur | loquentes in in naturis ante loquentes M naturis in N . Et causa illius est om. B quia non acceperunt ista ex sensibilibus; | mathematica enim sunt sine motu praeter praeterea M | ea quae sunt in astrologia. Et isti semper sunt qui N disputant et loquuntur | de natura et considerant considerantur B caelum enim B et om. M [990a1] partes eius et actiones et passiones et consequenN 271vb|tia ista. Et om. M dant illi prinI 17vbcipia et causas | ut numerentur mirerentur M in naturalibus; | entia enim non sunt nisi sensibilia, et accipit accepit N illud [5] quod dicitur caelum. Et dicunt in causis et principiis multos sermones, sicut | diximus.

[990a6] M 11rb 20. Ascendamus Accedamus R igitur ad illud quod est altius alicuius M de entibus, et praecipue ad illud cui convenit sermo naturalis. I 18ra Et dicamus dicimus R quod motus corr. (s. lin.) ex: modus M quoquomodo quomodo B, quodammodo M quidam post finitus N est finitus, et quidam | infinitus. Et nihil naturalis N, add. dicunt M de subiecto nihil de subiecto] nec haec deficiet B . Pari praem. Et BM vel et BI, autem R impari. |

[990a10] M 11va 21. Et om. R quomodo potest esse om. N generatio et corruptio sine motu et alteratione et actionibus diversis quae sunt ex caelo? Et cum add. hoc BN fuit fuerit BIM concessum | aut et B fuerit fuit N declaratum declinatum M quod ex istis rebus fuerit magnitudo add. quod est M , quomodo corr. ex: quo numero M igitur videtur intelligitur M fieri om. B ? | Corporum Corporumque B enim hoc est leve leve … grave] grave … leve M , et om. BI hoc est om. N grave leve … grave] grave … leve M , praeter illa ea B quae ponunt [15] et dicunt dcunt ! M quod nihil est magis dignum eis, scilicet corpora mathematica | et sensibilia. Et ideo om. N non unum B, om. M dixerunt de igne | et add. de B suis similibus sensibilibus I corporum, neque add. enim N videntur etiam et M, om. N dicere | de sensibilibus sensibus N sermonem convenientem add. etc. M .

[990a18] I 18rb M 11vb N 272ra 22. Et etiam quomodo cum modo R est om. IN, add. hoc M intelligendum | quod passiones add. sunt B, add. et M numerorum sunt causae? Et numeri [20] qui causae – sunt rep. M sunt add. seu rep. et etiam quomodo est intelligendum quod passiones numerorum sunt causae et numeri qui sunt I ex caelo sunt existentes et proprii et in in aeterno corr. ex: interno N aeterno aeternum I | et nunc numerus M , et nullus alius numerus numeris M, post est IN est | ex quo fit constitutio mundi.

[990a22] I 18va 23. Et cum aestimaverunt existimaverunt I, exstimaverunt N | in aliquo particulari aliqua aliqua aestimatione] aliquam existimationem I aestimatione extimatione N , erit est M secundum illam aestimationem existimationem I, extimationem N . Et dicunt quod hoc hic R quod om. I, add. sed exp. hoc M est superius et | inferius superius et inferius om. B et add. etiam M mixtio et distinctio est demonstratio determinatio N quod quaedam B [25] quilibet quolibet M istorum om. M est numerus. Quapropter contingit ut ut magnitudines post modum B magnitudines magnitunes ! N M 12ra secundum | hunc habet N modum constituantur ex multis. | Passio enim cuiuslibet cuius N eorum istorum M sequitur unumquodque unoquoque I, unumquemque M locorum. Quandoque Quando I, Quoniam R igitur erit | iste numerus qui est in caelo. Et In N, om. I hoc est opinandum | quod est unumquodque istorum aut prope proprie M . |

[990a30] 24. Plato autem aut M, an N dicit dixit M esse post aliud M aliud; opinatur opinabatur M enim om. B quod | ista illa N et suae causae sunt numeri, sed | causae sunt intellectae, et ista add. sunt I sensibilia. | Dimittamus nunc numero M sermones Pythagoricos, et simus contenti in I 18vb| hoc quod diximus.

[990a34] M 12rb N 272rb 25. Quia Qui BIN autem om. R posuerunt possunt R species esse causas, [b1] primo quaerunt causas ex causis M ex entibus ex entibus] exsistentes I . Et secundo accipiunt quod numeri istorum sunt aequales adeo quod si homo voluerit numerare, non poterit potuit M facere entia minus, | sicut non potest add. etiam M facere om. BI ea magis. Species igitur enim N, ante species B sunt aequales aut non | minus.

[990b5] 26. Et isti om. N dimittunt divisi sunt R illud ex quo quaeruntur causae esse B et declinant declarantur I, declarant N ab eo, quoniam in unoquoque istorum est I 19ra nomen commune, et in substantiis sensibilis(?) N, add. earum M rerum erit om. M in multitudine unum, | et in istis et in aeternis aeternum N etiam om. B .

[990b9] M 12va 27. Et etiam non declaratur declarant B, declaravit R in om. B modum qui B 267r| declarant declarat IN esse specierum et quod ista habent esse; [10] ex quibusdam enim numquam fit sit N syllogismus necessario necessarius M , et om. B ex quibusdam | non declarantur nobis ea quae aestimantur existimantur I, extimantur N esse species. Secundum autem | sermones acceptos ex scientiis rep. M species non sunt nisi rerum quae | sunt scientiae, aut ex uno in pluribus ex affirmativis affirmatis B, affirmans N entibus. Ex imaginatione imamaginatione ! M | autem alicuius alterius M corruptibilis corrumpit M rerum corruptibilium corruptibilis M , hoc non est nisi [15] imago lectio dubia M aliqua add. ex B, add. in M istis rebus.

[990b15] I 19rb M 12vb 28. Verificantes Derificantes M autem sermones quidam N 272va| ponunt species de de relativo lac. B relativo corr. ex: relatio N , et non opinantur quod aliquid per se est | genus. Et quidam dicunt tertium hominem esse om. B . Et om. MN isti auferunt per unitatem add. per B | sermones qui quae B sunt in speciebus, et praecipue qui quae M opinantur | dicentes post esse B, dentes M species post esse I esse add. et N quod quae B, quot I sunt istae ista I , et contingit convenit B . Ex hoc [20] quod ut IN dualitas non sit prior numero. Et hoc etiam post est N, om. B est relativum declaratum ante est M ad aliquid; | deinde dicitur dixit N de se. Et alia quae om. B, add. sed exp. i M dicunt quidam quaedam BI | de opinionibus in formis et cum B erraverunt in eis per principia add. etc. M .

[990b22] I 19va M 13ra 29. Et add. universaliter M etiam secundum | intelligere de quo dicebant esse formarum contingit ut formae forma N non sint add. sed exp. term M tantum om. B | substantiarum, sed et etiam B [25] non substantiarum. | Et similiter scientiae scientia R, add. et I, add. etiam N non sunt sint N tantum substantiarum, sed et etiam B, om. I aliarum | rerum. Et talia multa innumerata quae contingunt eis.

[990b27] I 19vb 30. Secundum autem om. B | necessarium add. est I et quod aestimatur existimatur I, extimatur N in eis secundum illum illud I | utrum species post admixtae I substantiarum sint sunt BI admixtae adimpete N , necessarium est ut species sint singulares, quia determinatio detractatio N eorum s. lin. M, earum B non [30] est per accidens, sed necesse est ut quodlibet eorum in se | sit determinans determinatum M , M 13rb cum non nec I, vero N dicatur de subiecto, dico ut | in aliquo sit sint N duplum. In illo illis B igitur ergo M erit est B aeternitas, | sed per accidens; accidit enim in M duplo quod | fuit aeternum. Et res quarum species sunt post substantiae N substantiae sunt in hoc loco [991a1] significantes substantias. Illic vero, qualecumque sit ens, dicitur esse aliquid | et cum hoc om. M , unum de pluribus. Si igitur est om. R species specierum rerum M , | et determinata habent aliquid in quo communicant conveniant N , quid igitur ergo M, post est IN est illud quod est proprium | dualitatibus corruptibilibus add. et incorruptibilibus quae sunt in mente I ? Et dualitas add. seu rep. est ( post proprium B) proprium dualitatibus corruptibilibus et dualitas BN est multitudinis; [5] dualitas enim est aeterna et est eadem. Dicitur igitur ergo I in respectu alicuius et om. M de se. Et si | species non fuerit fuerint N eadem, tunc tunc erunt s. lin. M erunt erit N aequivoca. Verbi gratia, | ut om. M si om. IN aliquis quis M vocet hominem aliquem B Chilum Chibum B, Thilum M et lignum | sine consideratione ad intentionem in qua communicant.

[991a8] I 20rb M 13va N 272vb 31. Et | ambigit homo magna add. sed exp. i M ambiguitate in hoc quod acquirunt [10] res sensibiles et corruptibiles corruptibiles et generabiles] generales et c. N et generabiles et generabiles om. B de speciebus aeternis, cum | non sint causae alicuius add. etiam M motus modus M et alterationis. Et talis est om. B dispositio earum dispositio earum] scientia eorum M | in scientia, neque etiam om. B adiuvant in aliis rebus, M 13vb| neque add. in M substantiae illorum sunt de substantiis scientiis M istorum illorum M, add. sensibilium I . Et om. R ista etiam | si unum in universalitate corr. (s. lin.) ex: universitate M, universitate B non fuerit fuerint IN, add. sed B , non erunt erint I , [15] ut aliquis aliquid N aestimat aestimet B, existimat I, extimat N quod causa in albo est quia albedo fuit fuerit B mixta | cum albo. Sed Et N hoc est bonae motionis. Et Anaxagoras | primo et post posterius I Eudoxus Ochathius B, Hesiodus I, Othocius M, Otheochius N, add. dixit M et alii | dixerunt quod facile est congregare multa multum M . Sed hoc est om. N impossibile secundum | hanc opinionem; immo neque om. B aliae aliquae N res om. M fuerunt fiunt I ex speciebus [20] secundum aliquem modorum qui cum M assueti sunt assueti sunt] assuetis N dici.

[991a20] |I 20va M 14ra N 273ra| 32. Dicere vero add. quod M | species continentes se est sermo vacuus naturis M | similis post sermonibus B sermonibus verificatorum versificatorum IN . Et quid est illud om. BM | quod non agit aget M absque eo quod sed M aspiciet accipiet B formam? | Potest enim om. BN esse post ens 2 M ens et non ens, et si om. B non assimulatur [25] alicui, adeo quod Socrates erit erat N . Et om. B non erit nisi ut N | exemplar Socratis. Et om. N secundum add. sed exp. h M hunc B 267v modum declaratur declarabitur M quod Socrates est aeternum et habet multa exemplaria sicut species, sicut homo habet animal om. M et add. pi N bipedale, | et homo idem post est N est in utroque.

[991a29] |I 20vb M 14rb| 33. Et etiam species non sunt [30] exemplaria rerum sensibilium, sed et sui ipsarum etiam post sicut N , sicut add. sed exp. ergo B genus | quod est genus multarum specierum. Et sic sicut M idem erit om. B exemplum et [991b1] forma sui ipsius sui ipsius ante et M . Et etiam impossibile impos ! N est ut aestimentur existimentur I, extimentur N esse entia om. N abstracta a substantiis | et substantiae non. Et si non, quomodo erunt corr. (s. lin.) ex: erint M, erit N species substantiae rerum | abstractarum ab illis? Et hoc dictum fuit in corr. (s. lin.) ex: et M Cadon corr. ex: Cadorum M, Caldeo B, Tadon N , scilicet quod specierum species I sunt causae | esse generationis.

[991b4] |I 21ra M 14va| 34. Et etiam cum lac. B species fuerint fiunt I [5] entia, non habebunt corr. ex: habebit N determinans determinationem M , si sed M non fuerit fuerint M illud quod est lectus, | cum multis post aliis BI aliis rebus, sicut domus et anulus et res om. B quas non | dicimus diximus I, dicemus M esse post entia B entia. Manifestum est quod add. sed exp. in M possibile est exp. M | ut est ut] sive B sint et ut sint res add. et B a talibus istis post causis B causis quae modo quae modo] quomodo B fuerunt fuerint B, fuerant I | dictae.

[991b9] N 273rb 35. Et etiam si species fuerunt sint I, fuerint M numeri, quomodo erunt erit N, add. esse vel M causae? [10] Primo vero quia | numeri entium sunt diversi. Verbi gratia, quod iste ille N numerus est homo, et iste ille BN Socrates, et iste ille N Hylus. Hylus Quare lac. B Quare | igitur Quare igitur] Quia ergo M erunt erit illic N illae istae M, om. I causae istorum? Et non adiuvant adiuvantur B etiam in hoc, si quaedam fu fuerunt M I 21rberint fuerunt M aeterna | et quaedam non.

[991b13] M 14vb 36. Et cum definitiones distinctiones B numerorum fuerint fuerunt B, sunt M convenientes illis quae qui N sunt ante autem B , | manifestum est quod aliquid est cuius sunt istae definitiones. Et manifestum est quod [15] hoc horum B, haec I, om. M est materia; isti enim numeri sunt definitiones | illorum eorum B ad invicem. Verbi gratia, quod si om. M | definitio Hyli fuerit in numeris ignis et om. N terrae et aquae et aquae om. B , | tunc iste ille M homo aut erit aliquis numerus aut non, quousque fit sit IN definitio [20] aliquorum numerorum et non numerus, et non erunt erit N ista post etiam B etiam aliquis | numerus.

[991b21] |I 21va M 15ra| 37. Et etiam Et etiam om. B ex pluribus add. igitur B numeris fit sit N unus numerus. Quomodo igitur ex pluribus | speciebus fit sit N una species? Et s. lin. B si non fuerit fiunt M ex eis his B , sed | ex numeris ex numeris] numerus M sicut mille, quomodo igitur om. B sunt istae unitates? Quoniam si sunt sint M | consimiles similes B in specie, contingunt multa impossibilia, et si unaquaeque unaquaque N fuerit est M [25] per se add. et N in aliqua una M specie, non erit erunt BI diversorum, neque diversa omnia om. M sunt | omnia omnino I .

[991b26] |I 21vb N 273va| 38. Et quid quidquid B proficit, cum non sint passiva? Hoc praem. Et I non est de rectis sermonibus | neque intelligitur intelliguntur B . De necessitate igitur est ponere alium a numero M | numerum, et est subiectum arithmeticae arsmetricae M, arstineticae(?) corr. ex: artineticae N .

[991b28] M 15rb 39. Et | omnia media aut sunt ex rebus simpliciter aut ex add. rebus B aliquibus animabus N [30] principiis aut ex illo ex quo est ordinatum post media. |

[991b31] I 22ra 40. Et etiam unitates unitatis R cuiuslibet cuiusque M eorum sunt sint M ex aliquo. Erit Evenit I igitur hoc [992a1] ex dualitate – quod et hoc B est impossibile. Et etiam non erit numerus unum | iteratum tantum N, add. etc. M .

[992a2] M 15va 41. Et similiter dicimus divinis R in unitatibus quas rep. M diximus, si fuerint non diversae secundum hunc modum. Et est modus dicentium quod elementa sunt quattuor aut duo; omnes enim illi non illi non om. B opinantur opinatur M quod [5] elementum est om. B commune eis, scilicet corpus, sed ignis add. et IN , terra, | sive corpus add. aliquod B fuerit commune post eis B eis aut sive N non. Unum igitur nunc non N dicimus de illo quod est consimilium partium, I 22rb| sicut ignis et aqua. Et cum ita om. B sit sint BN , | numeri unum B non erunt erit N substantiae. Sed add. et M manifestum est om. BN quod si unum est, quod | illud est om. B principium. Et unum dicitur multis add. mo M modis om. B . [10] Sed illi mg. N volunt elevare substantias scientias M ad principia secundum quod non om. IN est add. quod M possibile. |

[992a11] |M 15vb N 273vb| 42. Linea autem componitur corr. ex: ponitur B, ponitur N ex longo longa M et brevi et ex om. M | parvo et magno, et superficies super N ex lato alto M et stricto scito N , et corpus B 268r| ex profundo et imo.

[992a13] I 22va 43. Et add. (s. lin.) est M etiam quomodo superficies est | linea est linea] elementa N , aut corpus linea et autem I superficies? [15] Genus enim lati et lati et stricti] s. et l. M stricti profundi BN aliud est a genere profundi et imi. | Non igitur inveniuntur corr. (s. lin.) ex: invenitur M in eis contraria. Quoniam autem multum multum et paucum] multus et paucus N et autem M | paucum multum et paucum] multus et paucus N differunt ab istis itis ! M , manifestum est, neque aliud superius invenitur | in eis quae sunt inferius lectio dubia N, add. in B . Immo Imo BI neque genus lati est genus lati est genus om. (hom.) B profundi; | superficies enim est aliquid ex aliquid ex] aliud a B corpore, et puncta puncti B sunt ex [20] aliquo. Et istud genus considerat Plato secundum opiniones geometricas. Sed vocat eas principium lineae, et M 16ra multotiens posuerunt hoc hic N lineis lineiis ! I non discretis. | Et hoc necessarium est om. B ut sit secundum hunc om. B modum; ubi enim est om. N linea, | est punctus.

[992a24] |I 22vb N 274ra| 44. Et cum philosophia Et – propter illa mg. N consideret non (s. lin.) consideretur nisi (s. lin.) M [25] de rebus M 16rb apparentibus, hoc non collocatur in ea, et nihil Et – propter illa mg. N dicimus dicemus I | de causa quae est principium Et – propter illa mg. N alterationis corr. (s. lin.) ex: alterationes B . I 23ra Cum igitur intendimus sermonem de substantia, dicemus quod substantiae Et – propter illa mg. N istorum post aliae M, illorum N sunt aliae, ita quod si dixerimus quod illa sunt Et – propter illa mg. N substantiae om. B istorum eorum I, illorum N , erit esset I Et – propter illa mg. N falsum secundum M . Et – propter illa mg. N Quoniam autem Quoniam autem] Quod aliter M sunt continentes, | iam Et – propter illa mg. N diximus dicimus N, add. primo IN quod nihil Et – propter illa mg. N , est om. M neque videmus etiam quod Et – propter illa mg. N sunt sint M causae scientiarum. Et ideo non [30] videmus aliquem intellectum Et – propter illa mg. N et | et naturarum lac. sed corr. B naturarum naturam I qui Et – propter illa mg. N ponat ponant I, ponunt M hanc Et – propter illa mg. N causam om. B . Et – propter illa mg. N Ergo Si R species Et – propter illa mg. N Et – propter illa mg. N assimulatur assimulantur BI alicui | principiorum. Et doctrina Et – propter illa mg. N est post illas M per illas, Et – propter illa mg. N quia quia philosophia om. N Et – propter illa mg. N philosophia quia philosophia quando] quando p. quia B , Et – propter illa mg. N quando quandoque M | locuta Et – propter illa mg. N fuerit est B in Et – propter illa mg. N aliqua laliqua ! I hora Et – propter illa mg. N de aliquo de aliquo om. M , [b1] utetur Et – propter illa mg. N istis om. N propter illa Et – propter illa mg. N .

[992b1] |I 23rb M 16va| 45. Et etiam om. B si om. M aliquis acceperit accepit M substantiam de qua loquimur loquamur N | quasi corr. (s. lin.) ex: quod M materiam mathematicam mathematicae N , hoc non faciet facit N proprie nisi quando voluerit vult B, volunt N | dare differentiam definitionem N inter substantiam et materiam, | sicut add. sed exp. i M magnum et parvum. Sicut dicunt naturales [5] quod primae propriae N differentiae post subiecti M subiecti sunt raritas et densitas raritas et densitas] d. et r. M , et ista non sunt nisi additio et diminutio in motu. Si igitur, scilicet om. B , ista sunt motus, | manifestum est om. B quod species sunt om. B mobiles.

[992b8] |I 23va N 274rb| 46. Et omnis magna perscrutatio | de natura non cadit nisi om. N apud om. M existimationem aestimationem B, extimationem N quod declaratio est om. B facilis. [10] Et Ut B unum non erit omne, M 16vb quoniam add. enim I quoniam non est] quod B non s. lin. M est quoniam non est] quod B in actu | omnia unum, sed secundum intentionem, quam si homo posuerit ipsam in esse omne N , | hoc om. B non erit add. hoc M nisi nisi si om. B si om. N concesserit quod est genus illius omnis ominis ! I, secundum omnes M . Et hoc | etiam om. B impossibile post est BN est in quibusdam rebus; non enim invenitur una definitio communis eis quae sunt cum | numeris ex et M lineis et om. N superficiebus, et quod erit et quod iam [15] fuit et quod habet aliquam potentiam. Ista enim non sunt innata ut sint add. etiam M species, | neque sunt etiam numerus. Neque quae om. M sunt add. numerorum B mediorum; illa enim add. non N sunt add. magis sunt B, add. illa M mathematica. | Neque corruptibilium.

[992b17] |I 23vb M 17ra| 47. Et etiam om. N aestimatur existimatur I, extimatur N | hic hoc I esse aliud genus quartum quoscun ! B quod lectio dubia B quaerit quaere M de elementis omnium entium. Absque eo quod | negat aufertur quam B, aufert vel n. I quod dicta add. sunt B multis modis, impossibile est ut sint. Sed [20] quaerunt quaeritur N hoc modo de rebus ex rebus ex om. B quibus sunt elementa. | In quibusdam vero om. M ex actione et passione aut autem B convenientia. Et hoc non est in quolibet, | sed tantum in de B substantia, ita quod om. N perscrutatio est de elementis | omnium entium etium ! M et quaerere quaerit M terminationem intentionem B eorum om. B . Et hoc non est verum. | Et quomodo ante modo R potest homo scire elementa omnium entium? [25] Impossibile est enim om. BN ut aliquis addiscat aliquid, nisi praesciat sciat B, add. prima N principia princia ! M eius. | Verbi gratia, quod aliquis addiscat addiscit N geometriam, sed non om. IN | ante aut M B 268v debet scire aliqua aliquid M illius scientiae quam vult om. M | addiscere add. aut I , nesciet aliquid aliqua M eorum. Et sic sicut N est dispositio de aliis, | ita quod ita quod] itaque M ars, de qua homines reputant quod doctrinat destruat M omne, [30] nihil notificat secundum hunc modum.

[992b30] |I 24ra M 17rb N 274va| 48. Et etiam post omnis M omnis doctrina fit om. M | ex prioribus aut add. ex M omnibus aut quibusdam. Et similiter illud quod declaratur per demonstrationem corr. ex: demonstrationes M | et definitionem; debent dicunt B praesciri praescri ! I, praescire M in eo propositiones per quas | fit illa declaratio. Et similiter illud quod scitur declaratur M per inductionem. |

[993a1] |I 24rb M 17va| 49. Si igitur ergo B scientia est in nostra natura, mirum est add. etiam M quomodo evadet post nobis B | a nobis aliquid, cum in nobis est firmissima scientiarum. Et etiam quomodo quoniam R scitur res quae fit res quae fit] q. res sit M | ex rebus, et quomodo erit hoc manifestum manifestam M ? | Ambiguitas enim accidit om. B in istis rebus. Et quidam rixati nati M sunt in hoc, sicut in pedibus. Quidam igitur dixerunt in sexta v(?) M littera Graecorum Graecarum B , [5] scilicet 'z et N, add. et B ', quae est add. littera M huius huic B formae, quae quod BI est composita ex 'c' et 'd' et 'a' et a s. lin. M , et | alii dixerunt, "Immo est littera per se, non om. N ex litteris notis." Et etiam illud quod est ex habentibus sensum quomodo scitur om. B a ex M carentibus carenti IN sensu? Et etiam ista illud R semper om. B sunt | elementa cuiuslibet, quemadmodum voces compositae fiunt fuerunt M ex [10] elementis sibi propriis. |

[993a11] |I 24va M 17vb N 274vb| 50. Quoniam autem post illud M illud quod dictum fuit de causis naturalibus, | perscrutati mg. M sunt de eo omnes considerantes, et quod et quod rep. sed corr. M nos non s. lin. M induximus indiximus M unam causam extrinsecam ab eis, [14] manifestum est om. B ex praedictis. Et dignum est ut prima philosophia perscrutetur de omnibus rebus; continet enim omnia principia et ea ita M quae sunt prima.

[993a17] |I 24vb M 18ra| 51. Et quia Empedocles dicit quod definitio est om. I os, et est etiam B illud | per quod res est id quod add. quidem I est et lectio dubia B, corr. (s. lin.) in: in M substantia rei, | sed secundum hunc modum erit etiam et I caro necessaria et [20] unumquodque aliorum add. et B aut nullum add. sed exp. tellectum M eorum, ideo om. N erit caro | et os corr. (s. lin.) ex: oportet M, aes N et unumquodque ceterorum. Et hoc non est propter materiam naturam B , | quam ille dicit quod est add. et B terra et aqua et aer, et non ponit causam in hoc quod dicit istas res. | Sed cogetur ut dicat alia aliam I , sed | non dixit illud quod dixit aperte. Et declaratum est [25] prius add. et M de istis et add. de IN suis sui I similibus. | Et nos revertemur post post dicendum B ad dicendum in omnibus quaestionibus contingentibus in s. lin. M eis. Nunc Sunt R autem incipiendum est in om. B dicendo | aliquid de quaestionibus contingentibus contingit M in om. N aliis post rebus N rebus.